سرچشمه مواد آلي خاك، بقاياي حيواني و بازمانده هاي گياهي است.

 اين مواد از ابتداي ورود به خاك تحت تاثير مستقيم موجودات زنده و گروههاي ميكروبي آن قرار مي گيرند و تغييرات زيادي مي يابند.

 دو پديده عمده در اين تغيير ماهيت مواد شناخته شده اند. پديده اول معدني شدن(Mineralization) و پديده دوم هوموسي شدن(Humiification) است.

 با توجه به اينكه خاكهاي ايران از نظر مواد آلي فقير مي باشند افزايش ماده آلي خاكها براي حفظ حاصلخيزي و تداوم فعاليت موجودات زنده خاكزي امري ضروري است.

 

کاشت یونجه

یونجه یک گیاه علوفه ای چند ساله از خانواده بقولات است .منشا آن آسیای مرکزی است.در بین گیاهان علوفه ای یونجه به دلیل کیفیت خوب ، خوش خوراکی و دارا بودن ذخایر غذایی از قبیل : مواد معدنی مختلف کلسیم و انواع ویتامین ها خصوصا A وC  مواد پروتئینی دارای اهمیت است .

 برنج

مشخصات گیاه برنج

ساقه برنج راست ، استوانه‌ای و جز در قسمتی که گره‌ها وجود دارند تو خالی است. ارتفاع ساقه به 60 تا 200 سانتیمتر می‌رسد. برنج علاوه بر ساقه اصلی ، 4 تا 5 ساقه فرعی دارد. برگهای برنج به صورت متناوب در دو ردیف در دو طرف ساقه قرار گرفته‌اند. برگ برنج دارای غلاف ، پهنک ، زبانک و گوشوارک است. همچنین برنج مانند گندم ، دارای گل آذین خوشه‌ای می‌باشد که دانه‌ها در آن قرار می‌گیرند.

برخلاف سنبلچه‌های گندم و جو و ذرت که فشرده و نزدیک به هم هستند، سنبلچه‌های برنج به صورت غیر فشرده روی محورهای اصلی و فرعی گل آذین قرار می‌گیرد. میوه برنج دارای غلافی سفید رنگ ، قهوه‌ای ، کهربایی ، قرمز یا بنفش است که این میوه را به همراه غلاف آن ، شلتوک می‌نامند. برای قابل استفاده شدن برنج برای انسان ، باید شلتوک را پوست کنند، یعنی غلاف را از دانه جدا نمایند.

ذرت

مقدمه

ذرت با نام علمی Zea mays یکی از غلات گرمسیری و از خانواده گندمیان (گرامینه) متعلق به گیاهان تک لپه می‌باشد. گیاه ذرت ، تنها غله‌ای است که در کشور مکزیک و گواتمالا تکامل یافته است. ذرت پرمحصول‌ترین غله دنیا به حساب می‌آید و از لحاظ مقدار تولید ، پس از گندم و برنج قرار می‌گیرد. امروزه ذرت در تغذیه بسیاری از مردمان دنیا نقش اساسی دارد.

مشخصات گیاه شناسی

ذرت گیاه تک لپه‌ای ساقه بلندی است. برگهای آن بطور متناوب و به صورت افتاده در دو طرف ساقه قرار گرفته‌اند. زاویه بین برگ و ساقه ، 90 درجه می‌باشد. در اوایل رشد گیاه ، بعضی از یاخته‌های موجود در بخش بالایی ساقه اصلی ذرت از شاخه‌های فرعی متمایز می‌شود. در انتهای این شاخه‌ها ، عضوی به نام بلال بوجود می‌آید که در واقع ، گل ماده گیاه ذرت است.

این شاخه‌ها ، میان گره‌های بسیار کوتاهی دارند که از این گره‌ها ، برگهای تغییر شکل یافته‌ای بوجود می‌آید که هم دیگر و بلال را می‌پوشانند. بیرونی‌ترین این برگها ، برگی است کامل که غلاف ، زبانک ، گوشواره و پهنک دارد. اما برگهای زیرین غیر کاملند. موقعی که ارتفاع ساقه ذرت به 80 تا 120 سانتیمتر رسید، کلاله‌های ابریشم مانند یا کاکل ذرت به تعداد دانه‌های ذرت موجود در بلال ، نمایان می‌شوند.

 زراعت نخود

شرح گیاه

نخود گیاهی علفی یکساله، کوچک، کرکدار، روز بلند که تقریباً 25 تا 50 سانتی متر ارتفاع دارد. ریشه آن بخوبی منشعب می شود و تا عمق یک الی دو متری خاک نفوذ می کند.
ساقه آن منشعب استوانه ای و پرزدار است. برگهای آن مرکب، متناوب که حدود 5 سانتی متر طول داشته دارای 9 تا 15 جفت برگچه با یک برگچه منفرد در انتهاست. گلهای نخود به صورت منفرد و بر روی دمگل نسبتاً بلندی قرار گرفته است. رنگ گلها سفید یا آبی بنفش است. گلهای نخود دارای کاسه گلی بلند و باریک است که از 5 کاسبرگ به هم پیوسته تشکیل یافته است. دارای یک تخمدان و 10 پرچم به شکل دیادلفوس است.

 کشت مستقیم

 شخم زدن ساختمان طبیعی خاک , توان آن در زهکشی را ا زبین می برد , رطوبت را نگه می دارد  و  به طور طبیعی عناصر غذایی و کربن را  حبس می نماید. شخم زدن زمین زراعی سبب فشردگی , فرسایش خاک و آلودگی رودخانه ها می شود.کشت مستقیم با بذر کار مخصوص موجب اصلاح کیفیت خاک با افزایش طبیعی ماده آلی و نفوذپذیری آب می گردد چون بذر کار مخصوص با ایجاد شیار های سفت ,فقط خاک محل بذر کاری را شخم میزند که به کاهش بکار گیری ماشین آلات سنگین که مشکلات فشردگی بلقوه آنها در زمین کاملا" زراعی مشاهده می شود کمک می کند.شیار های بین ردیف ها  فراوانی و تراکم موجودات خاکزی از جمله ریز موجودات و کرم های خاکی را افزایش می دهد و قدرت خاک را در نگه داشتن خواص بهتر نگهداری آب در تغذیه گیاه بالا می برد و موجب تقویت پایداری خیلی بیشتر عملکرد ها بویژه  در سال های خشک  می شود.

 زراعت اسپرس

گیاهی است از خانواده لگومینوز و از جنس Onobrychis   . این جنس حدود 100 گونه دارد که اسپرس نیز یکی از آنهاست. این گیاه بومی نواحی دریایی مدیترانه و جنوب فرانسه میباشد که در گذشته علف مقدس معروف بوده و در مناطق مختلف ایران به نام های نتفاوت شناخته میشود مثلا در آذربایجان خشه در مازندران اسپری  میگویند.

ورنالیزاسیون (بهاره کردن)

در گذشته عقیده بر این بود که هر یک از مراحل زندگی گیاه  به میزان معینی از حرارت و نور احتیاج دارد و اگر گیاه در این مراحل  از میزان کافی نور و حرارت مورد نیاز استفاده نکرده باشد  شروع مرحله بعدی با مشکل مواجه خواهد شد .

به عقیده " لینسکو " - دانشمند روسی - هر گیاه برای ثمر دادن  به یک مقدار معین از کمپلکس حرارت و نور محتاج است که ممکن است بدون تفاوت در هر مرحله از زدگی گیاه تامین گردد . کارهای او در مورد بهاره کردن (vernalization) گیاهان پاییزه  موید این مطلب است .

آفتابگردان با نام علمي Helianthus annuus L . گياهي است يكساله از تيره مركبه Compositae كه بصورت بوته اي استوار رشد مي كند . طول دوره رشد آفتابگردان بسته به رقم و كليه عوامل محيطي از 90 تا 150 روز مي باشد . آفتابگردان ريشه مستقيم و توسعه يافته اي دارد كه پتانسيل نفوذ آن در خاك به سه متر مي رسد . پهنك برگهاي كه در معرض نور است همراه با خورشيد تغيير جهت داده و همواره به حالت تقريباً عمود بر اشعه آفتاب قرار مي گيرد . پهنك برگ هنگام صبح بسوي شرق ،‌هنگام غروب بطرف غرب و ظهر رو به بالا مي باشد . گل آذين آفتابگردان طبق يا كپه اي است . لقاح به دليل اينكه پرچمها زودتر بلوغ مي يابد غالباً از نوع دگرگشني است . ميوه آفتابگردان نوعي فندقه است كه در اينجا با دانه مترادف گرفته مي شود .رنگ دانه از سفيد تا سياه با خاكستري خط دار و بسته به رقم تغيير مي كند . هر چه درصد وزني پوسته كمتر باشد درصد وزني روغن بيشتر خواهد بود .

 
خصوصیات گیاهی

گلرنگ گياهي است با نام علمي Carthamus tinctorius L . از تيرة مركبه ( compositae) و با اينكه ظاهراً شبيه خار زرد مي باشد اما بصورت علف هرز در نمي آيد . گلرنگ گياهي است كه بصورت بوته اي استوار رشد مي كند .
ميوة گلرنگ همانند ميوة آفتابگردان به صورت فندقه است . دانه از نظر شكلي شبيه يك دانة كوچك آفتابگردان است و به رنگهاي سياه ، زرد ، سفيد يا كرمي با سطح خارجي صاف ديده مي شود . ذخيرة روغن در لپه ها انجام مي شود . وزن هر دانة گرنگ از 35 تا 50 گرم متغير مي باشد .

 زراعت نخود

 نام علمی:     Cicer arientinum          نام لاتین   :         Chikpea

تاریخچه نخود :

شخصی به نام De  condolleوطن اصلی نخود را یونان ،سلسله جبال هیمالیا و در نیمکره شمالی بین شبه جزیره کریمه و اتیوپی مشخص کرده است.واویلوو  اعلام می دارد که نخود دارای خاستگاه های متعددی بوده ،جنوب غربی آسیا و مدیترانه را اولین و اتیوپی را دومین مرکز ژنتیکی نخود معرفی نموده است.پوپوآ مراکز ژنتیکی نخودهای دانه ریز را نواحی شرقی مدیترانه و اتیوپی و دانه درشت را به مدیترانه غربی نسبت داده است.

برداشت صحيح كلزا بوسيله كمباين غلات

كلزا دانه اي روغني محسوب مي شود كه امروزه در سطح وسيعي در جهان كشت مي گردد . در سال هاي اخير كشت كلزا بطور چشمگيري در ايران افزايش يافته بطوريكه در سال زراعي 1380 سطح زير كشت اين محصول در ايران به مرز 45 هزار هكتار رسيدكه استان هاي گلستان و مازندران تقريباً 68 در صد اين سطح را به خود اختصاص داده اند . با توجه به بالا بودن سطح زير كشت كلزا در استان گلستان مكانيزه نمودن عمليات كاشت ، داشت و برداشت اين محصول جهت افزايش عملكرد در واحد سطح و كاهش تلفات محصول ضروري بنظر مي رسد . 

عمده ترين مشكل زراعت كلزا در ايران هنگام برداشت مي باشد زيرا در زمان برداشت محصول ، غلاف هاي كلزا به ضربه و ارتعاش بسيار حساس بوده و بنابر اين چنانچه كمباين بخوبي تنظيم نگردد مقدار قابل توجهي از اين محصول در طي عمليات برداشت به روي زمين مي ريزد . ضايعات محصول كلزا در هنگام برداشت با كمباين غلات در استان گلستان تا 35 درصد محصول گزارش شده است كه با رعايت اصول فني زير مي توان اين ضايعات را تا 5 درصد كاهش داد .

چگونه زعفران بکاریم؟

مقدمه

زعفران گیاهی است نیمه گرمسیری و در نقاطی که دارای زمستانهای ملایم و تابستان گرم و خشک باشد بخوبی می‌روید. مقاومت زعفران در مقابل سرما زیاد است و لیکن چون دوران رشد آن مصادف با پائیز و زمستان و اوایل بهار است طبعا در این ایم به هوای مناسب و معتدلی نیاز دارد. در دوره خواب یا استراحت گیاه (تابستان) بارندگی یا آبیاری برای آن مضر است بنابراین کشت و کار آن در مناطق گیلان و مازندران و مناطق گرم جنوب کشور معمول نیست.

اراضی آفتاب گیر و بدون درخت که ضمنا در معرض بادهای سرد نیز نباشد برای رشد زعفران مناسب است. با این وجود در برخی از روستاهای بیرجند و قائن در زیر سایه بوته‌های زرشک و درختان بادام که در تابستان کمتر آبیاری می‌شوند کاشته می‌شود. حداکثر دمای این گیاه بین 40 تا 35 درجه سانتیگراد و در ارتفاع بین 1300 تا 2300 متر از سطح دریا عملکرد خوبی را نشان داده است.

شرح گیاه

چغندرگیاهی دو ساله است و چغندر قند کنونی از یک تیپ وحشی حاصل شده که در ابتدا درصد قند آن کم و حدود 5 تا 6 و حداکثر 8 درصد بود که پس از هیبریداسیون های مکرر مقدار قند ریشه آن به 18 تا 20 درصد افزایش یافته است. این قند به صورت ساکارز می باشد. این گیاه دارای ریشه ای مخروطی شکل است که طول آن در تیپ های مختلف از 20 تا 50 سانتی متر تغییر می کند. پوست ریشه به رنگ خاکستری و یا سفید معمولاً زبر و ناصاف است قسمت داخل آن که گوشت ریشه نام دارد و محل ذخیره قند است سفید می باشد. تجمع و ذخیره قند در منطقه طوقه و انتهای ریشه کمتر و در بخشی که قطر ریشه بیش از سایر قسمتها می باشد، مقدار قند بیش از سایر نقاط است. طوقه در این گیاه رشد زیادی ندارد برگها به وسیله دمبرگی از روی طوقه بوجود آمده و قسمت سطح طوقه صاف و سبز رنگ می باشد. طوقه در چغندر های علوفه ای بزرگتر از چغندرهای قند و حدود 7 درصد وزن گیاه را تشکیل داده و به رنگ زرد، قرمز روشن و یا سبز است برگهای چغندرقند از روی طوقه خارج و به حالت متراکم در سطح طوقه قرار می گیرند رنگ برگ از سبز روشن تا سبز تیره در نژادهای مختلف تغییر می کند.

منبع : سایت دانشنامه رشد

زراعت نخود

 نام علمی:     Cicer arientinum          نام لاتین   :         Chikpea

 تاریخچه نخود :

 شخصی به نام De  condolleوطن اصلی نخود را یونان ،سلسله جبال هیمالیا و در نیمکره شمالی بین شبه جزیره کریمه و اتیوپی مشخص کرده است.واویلوو  اعلام می دارد که نخود دارای خاستگاه های متعددی بوده ،جنوب غربی آسیا و مدیترانه را اولین و اتیوپی را دومین مرکز ژنتیکی نخود معرفی نموده است.پوپوآ مراکز ژنتیکی نخودهای دانه ریز را نواحی شرقی مدیترانه و اتیوپی و دانه درشت را به مدیترانه غربی نسبت داده است.

نخود دانه ریز                                            Micro sperma

نخود  دانه درشت                                   Macroma sperma

 نخود از  جمله حبوباتی است که از سالیان دراز  در خاورمیانه و خاوردور به مقدار فراوان موارد مصرفی داشته ،مخصوصا فرم های وحشی آن در سوریه و ترکیه به وفور یافت می شود.

فرم های وحشی موجود در افغانستان و ایران از لحاظ خیلی از خصوصیات مورفولوژیکی با فرم های زراعی متفاوت بوده اند بعضی از محققین گونه های وحشی نخود موجود در مصر و فلسطین را به عنوان انواع وحشی نخود زراعی طلقی می کنند ولی با عرض یابی منطقه و با علم به مشکلات تولید نخود در مناطق مذکور این تئوری غیر ممکن به نظر می رسد .

 را به عنوان فرم های وحشی نخود زراعی معرفی کردند کشت نخود در اکثر نقاط جهان از جمله در غرب ،اتیوپی ،یونان در آسیای صغیر ،ترکیه ،ایران ،عراق،سوریه و قفقاز ،در شرق،آسیای میانه کوه های هیمالیا و افغانستان ادامه داشته و ارقام نخود زراعی از این نواحی به سایر نقاط  دنیا گسترش پیدا کرده است .

منبع : اینترنت

" هما " رقم جدید گندم دیم برای مناطق سردسیر

سطح زیر کشت گندم در ایران 6/6 میلیون هکتار است که حدود 2/4 میلیون هکتار آن بصورت دیم و بقیه بصورت آبی است. از 2/4 میلیون هکتار سطح زیر کشت گندم دیم بیش از 5/2 میلیون هکتار آن در مناطق سردسیر و معتدل سرد کشور واقع شده است که در حال حاضر بیش از 80% سطح زیر کشت این مناطق به رقم سرداری اختصاص دارد. عوامل زیادی از جمله تنش های گرما، سرما ، خشکی، آفات، بیماری ها و کمبود ارقام با ظرفیت و سازگاری مناسب، از مهمترین عوامل محدود کننده تولید گندم دیم بشمار می آید. متوسط تولید گندم دیم در این مناطق به دلایل فوق پایین بوده و در طی سالهای 1380 تا 1386 حدود 1180 کیلوگرم در هکتار گزارش شده است.

دستورالعمل فنی زراعت کلزا

مرحله کاشت

@ مناسب ترین اراضی برای کاشت کلزا خاکهایی با بافت متوسط، زهکشی مناسب و PH 5/6 می باشد

@ استفاده از علفکش ترفلان به مقدار 5/2-2 لیتر در هکتار قبل از کاشت

@ جهت افزایش اثر علفکشی ترفلان بهتر است خاک مرطوب باشد

@ استفاده ازکود فسفات به مقدار 150-100 کیلوگرم در هکتار قبل از کاشت

@ استفاده از کود سولفات پتاسیم هنگام کشت به میزان 100 کیلوگرم در هکتار

@ استفاده از کود اوره یا نیترات آمونیوم هنگام کشت به میزان 50 کیلوگرم در هکتار

@ بهترین تاریخ کاشت 10 شهریور ماه لغایت 10 مهر ماه

@ میزان بذر مصرفی 10-8 کیلوگرم در هکتار

@ جهت افزایش یکنواختی سبز مزرعه، بذر در عمق 3-1 سانتیمتری خاک کشت گردد

@ اولین آبیاری همزمان با کاشت برای سبز شدن یکنواخت مزرعه

@ مناسب ترین تراکم قبل از بهار 90-60 بوته در مترمربع

@ مناسب ترین تراکم بعد از بهار 60-50 بوته در متر مربع

مدیریت زراعی در شرایط کم آبی و خشکسالی

مقدمه

اگر چه خشکسالی پدیده ای است که عموماً قابل پیش بینی و مورد انتظار می باشد، اما وقوع، دوام و شدت خشکسالی در مناطق مختلف تا حد زیادی متفاوت بوده و بالطبع راهکارهای مناسب مقابله دولت و مردم با آن نیز در شرایط مختلف یکسان نخواهد بود. بنابراین ضروری است که سیاست های برنامه ریزی و راهبردی مناسب جهت حفاظت و حمایت در مقابل خشکسالی تنظیم گردد. در سطح برنامه ریزی، مدیران نیازمند تدارک برنامه مناسب برای مقابله با خشکسالی در حدی که توسط پیش بینی های هیدرولوژیکی منطقه ای مورد نیاز است، می باشند.